İdrarda Kan Görülmesinin Yaygın Nedenleri
Nelerdir?
İdrarda ne kadar kan bulunması endişe vericidir?
İdrarda
kan görülmesinin nedenleri hafiften ciddiye kadar değişebilir. İdrarınızda kan
gördüğünüz her durumda, test yaptırmak için doktorunuza görünmelisiniz.
İdrar yaptıktan sonra tuvalet kasesine baktığınızda kırmızı veya pembe bir sıvı görmek oldukça endişe verici olabilir.
İdrarda kan (hematüri olarak da adlandırılır)
birçok farklı nedenden kaynaklanabilir. Bu nedenlerin çoğu tehlikeli olmasa da,
kanlı idrar asla normal değildir. Bu nedenle altta yatan nedeni belirlemek
önemlidir. Aşağıda, idrarda kanın nasıl göründüğünü, yaygın nedenlerini ve ne
zaman bir sağlık uzmanına başvurmanız gerektiğini açıklıyoruz.
İdrarda
kana ne sebep olur?
Aşağıdaki
bölümde idrarda kanın yaygın nedenleri, buna yol açabilecek ilaçlar ve idrarda
kana benzeyen ancak farklı olan durumlar ele alınmaktadır.
İdrarda kan görülmesinin en yaygın nedenleri şunlardır:
İdrar
yolu enfeksiyonu (İYE): Bu, üretranız, mesaneniz veya böbrekleriniz de
dahil olmak üzere idrar
yolunun herhangi bir yerindeki enfeksiyonları içerir .
Böbrek
taşları: Böbrek
taşı idrar yolundan aşağı doğru ilerlediğinde kanamaya neden olabilir. Bu durum
genellikle şiddetli ağrı nöbetleriyle birlikte görülür .
Büyümüş
prostat: İyi huylu prostat hiperplazisi (BPH) bazen kanamaya
neden olabilir. Daha sıklıkla idrar yapmada zorluğa veya zayıf idrar akışına
yol açar.
Kanser: Prostat ,
mesane ve böbrek kanserlerinin hepsi idrarda kanamaya neden olabilir. Ancak
kanser, idrarda kanamanın daha nadir bir nedenidir.
Yaralanma
veya travma: Bu,
idrar kateteri takılması gibi hafif travmalardan, böbreklerinizi
yaralayan ciddi bir düşme veya kazaya kadar değişebilir . Küçük
çarpmalar veya düşmelerin böbreklerinize veya idrar yolunuza zarar verme
olasılığı düşüktür.
İdrarda kanamaya neden olabilen ilaçlar :
Bazı
ilaçlar da idrarınızda kanamaya neden olabilir. Bunlara en sık rastlananlar şunlardır:
Penisilin: Bazen
böbreklerinizi tahriş edip kanamaya neden olabilen bir antibiyotik.
Aspirin: Bu, kan
pıhtılaşma şeklini değiştiren ve idrar yolu kanamasını daha olası hale
getirebilen bir ağrı kesici ilaçtır.
Siklofosfamid: Bu,
böbreklerinize zarar verebilen ve idrarınızda kana yol açabilen bir kanser
tedavi ilacıdır.
Kan
sulandırıcılar: Kan
sulandırıcı ilaçlara örnek olarak varfarin, Xarelto ve aspirin verilebilir. Bu
ilaçlar idrar yolu kanamasından ziyade burun veya bağırsak kanamasına neden
olma olasılığı daha yüksektir. Ancak vücudunuzun herhangi bir yerinde kanama
riskini artırabilirler.
İdrarda
kana benzeyen durumlar
İdrarınızda
kan gibi görünen ancak aslında farklı olan bazı şeyler vardır. Bunlara aldanmak
kolaydır:
Adet
görme: Adet
gören bir kişinin idrarı, adet kanıyla karışırsa kahverengi görünebilir. Bu
durum genellikle adet döneminin başında veya sonunda, kanın kırmızıdan çok
kahverengi göründüğü zamanlarda meydana gelir.
Bazı
yiyecekler: Ravent,
pancar ve çilek gibi kırmızı renkli yiyecekler, özellikle çok
tüketildiklerinde idrarın (ve bazen dışkının) kırmızı görünmesine neden olabilir.
Pancar bu duruma neden olduğunda, bazen "pancar idrarı" (beeturia)
olarak adlandırılır.
Bazı
ilaçlar: Sinameki
gibi bazı laksatifler idrarın kırmızı görünmesine neden olabilir. İlaç
kesildikten sonra bu durum geçmelidir.
Rabdomiyoliz: Bu, kasların
hızlı bir şekilde parçalanmasından kaynaklanan ciddi bir durumdur . İlaçlar, uyuşturucu kullanımı,
yoğun egzersiz veya yaralanma gibi nedenlerden kaynaklanabilir. Kaslar
parçalandığında, idrara miyoglobin adı verilen bir madde salgılarlar. Bu da
koyu kırmızı veya çay renginde idrara yol açar.
İdrarda
kan neye benzer?
İdrarınızda
kan birçok farklı şekilde görünebilir . Şunlar gibi şekillerde olabilir:
Açık
pembe
Parlak
kırmızı
Koyu
kırmızı
Kahverengi
veya kahverengimsi kırmızı
Ancak
idrarda kan her zaman fark edilmez. Az miktarda kan varsa, idrarınız yine de
sarı görünebilir. İdrar yolu enfeksiyonları ve böbrek taşları gibi kanamaya
neden olan bazı durumlar genellikle buna yol açar. Neyse ki, bu durumlar
genellikle bir sorun olduğunda sizi uyaran başka belirtilerle birlikte gelir.
İdrar
yolu enfeksiyonunun (İYE) başlangıcı nasıl hissedilir? Kanlı idrarın
en yaygın nedenlerinden biri İYE'dir.
Böbrek
taşı ağrınızın nedeni olabilir mi? Şiddetli yan ağrısı ve idrarda kan,
sık görülen belirtilerdir.
Menide
kanın nedeni nedir? Menide
kanın çoğu nedeni kolayca tedavi edilebilir.
İdrarda
kan görülmesinin belirtileri nelerdir?
İdrarda kan görülmesinin birçok nedeni başka belirtilere de yol açar. Bu durum özellikle enfeksiyonlar, böbrek taşları ve prostat büyümesi için geçerlidir.
Diğer belirtiler şunları içerebilir:
İdrar
yaparken yanma hissi
İdrar
sıklığında veya acil idrar ihtiyacında artış
İdrar
yapmada zorluk
Alt
karın veya yan bölgenizde ağrı
Ateş
İdrarda
kan görülmesinin her nedeninin başka belirtilere yol açmadığını belirtmek
önemlidir. Örneğin, böbrek kanseri her zaman karın ağrısına veya idrar yaparken
ağrıya neden olmaz. Ayrıca kanamaya neden olan ilaçlar da genellikle başka
belirtilere yol açmaz.
Bu nedenle, idrarınızda kan görülmesi durumunda, belirtileriniz ne olursa olsun, bir sağlık uzmanına görünmek önemlidir.
Ne
zaman bir sağlık uzmanına başvurulmalı?
İdrarınızda
kan veya kana benzeyen bir şey görürseniz, nedenini belirlemek için en kısa
sürede bir sağlık uzmanına görünmelisiniz.
Çoğu zaman, aile hekiminiz iyi bir başlangıç noktasıdır. Ancak bazı belirtiler daha acil bir randevuya veya acil servise gitmeniz gerektiği anlamına gelir .
Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız, mümkün
olan en kısa sürede tıbbi yardım alın:
İdrarınızda
bol miktarda parlak kırmızı kan görülmesi, özellikle kan sulandırıcı ilaç
kullanıyorsanız.
Kas
ağrıları veya sızıları
Sürekli
kusma veya ishal
Karın
veya yan ağrısı
Yönelim
bozukluğu
Normalden
çok daha fazla veya çok daha az idrara çıkma
İdrar
yapamama
İdrar
üretiminde önemli bir azalma
Bu
belirtiler daha ciddi bir sorunun işareti olabilir ve göz ardı edilmemelidir.
İdrarda
kan görülmesinin nedenlerinin araştırılması
Bir sağlık uzmanına göründüğünüzde, idrarınızdaki kanın olası nedenini belirlemeye yardımcı olabilecek çeşitli testler vardır.
Bunlar şunlardır:
İdrar
testleri: Bu
testler kan varlığını doğrulamaya yardımcı olabilir. Ayrıca enfeksiyon gibi
durumları da kontrol edebilirler.
Kan
testleri: Bunlar
arasında tam kan sayımı ve böbrek fonksiyonu gibi şeyleri test eden elektrolit
paneli yer alabilir .
Görüntüleme: Ultrason veya
BT taraması gibi testler idrar yollarınızı ve böbreklerinizi daha yakından
inceleyebilir. Ancak idrarda kanın nedenini belirlemek için bu
testlere her zaman ihtiyaç duyulmaz .
Bazı
durumlarda, sağlık ekibiniz ürolog adı verilen bir tıp uzmanına görünmenizi
önerebilir. Sebep hala belirsizse, daha fazla test yapabilirler. Bu genellikle,
mesanenizin içine bakmak için küçük bir kamera kullandıkları sistoskopi
işlemini içerir.
Sıkça
sorulan sorular
Bir
erkeğin idrarında kan görülmesi ne anlama gelir?
Bir
erkeğin idrarında kan görülmesi birçok farklı anlama gelebilir:
İdrar
yolu enfeksiyonu
Böbrek
taşı
Prostat
büyümesi
Prostat,
böbrek veya mesane kanseri (daha az yaygın)
Bazı
ilaçlar veya yiyecekler
İdrarda
kan bulunması ile meni sıvısında kan bulunması arasında karışıklık yaşanması da
kolay olabilir; zira meninin olası nedenleri farklı listelerde yer almaktadır .
Özetle
İdrarınızda
kan görmek endişe verici olabilir. İyi haber şu ki, idrarda kanın birçok nedeni
geçicidir ve kolayca tedavi edilebilir. Sağlık ekibinizle randevu alın. Bazı
hızlı ve basit testler genellikle nedeni bulabilir. Nadir durumlarda, daha
ciddi bir sorun olabilir. Belirtileriniz şiddetliyse ve hızlı bir şekilde
randevu alamıyorsanız, en yakın acil servise gidin.