Alerji Çeşitleri  Belirtileri ve Tedavileri

İçindekiler

• Alerjilere Ne Sebep Olur?

• Alerjen Çeşitleri

• Semptomları Belirleme ve Yönetme

• Sıkça Sorulan Sorular

Alerjiler, bağışıklık sisteminin bir alerjene aşırı tepki vermesi sonucu ortaya çıkar.

Gıda alerjileri yaygındır ve bazen hayati tehlike oluşturabilir.

İlaç alerjileri nadirdir, ancak penisiline karşı reaksiyonlar en yaygın olanlar arasındadır.

Alerjiler, Amerika Birleşik Devletleri'nde kronik hastalıkların altıncı önde gelen nedenidir. 50 milyondan fazla Amerikalının bir tür alerjiden etkilendiği tahmin edilmektedir.Bu durum, bağışıklık sisteminin alerjen adı verilen yabancı bir maddeye tepki vermesine veya aşırı tepki vermesine neden olur.

Yiyecekler, ilaçlar, evcil hayvanlar ve akciğerler yoluyla solunan havada bulunan parçacıklar da dahil olmak üzere birçok yabancı madde alerjik reaksiyonu tetikleyebilir .

Alerji türüne ve reaksiyonun şiddetine bağlı olarak , belirtiler hafif (öksürük, gözlerde kaşıntı, boğazda kaşıntı, hapşırma, kurdeşen ve burun akıntısı) ile şiddetli ve bazen yaşamı tehdit eden (astım krizi, nefes darlığı, düşük tansiyon ve hatta ölüm) arasında değişebilir. 

Tepkiler tehlikeli olabileceğinden, tetikleyicilerinizi (ve sevdiklerinizin tetikleyicilerini) bilmek ve belirtileri gerektiği gibi tanıyıp müdahale etmek önemlidir.

Alerjilere Ne Sebep Olur?

Alerjiler esasen bağışıklık sisteminin bir arızasıdır. Çoğu alerjinin genetikten etkilendiği düşünülmektedir . Çocuklar genellikle belirli bir alerjene karşı alerji değil, alerji geliştirme eğilimini ebeveynlerinden miras alırlar. 

Alerjilerin yaygın tetikleyicilerinden bazıları şunlardır:

• Besinler : Yaygın alerji tetikleyicileri arasında yer fıstığı, kuruyemişler, balık, soya, buğday, kabuklu deniz ürünleri, süt ve yumurta bulunur.

• İlaçlar: Bazı ilaçlara, en sık olarak penisilin veya penisilin bazlı antibiyotiklere karşı reaksiyon.

• Lateks . Hem ciltle temas hem de balon ve lastik bantlardan çıkan lateks parçacıklarının solunmasıyla tetiklenebilen bir alerji.

• Böcekler : Arı veya eşekarısı sokmaları veya reaksiyona neden olan diğer böcek ısırıkları

• Havada bulunan alerjenler : Küf, toz akarları, polen ve hayvan kepeği gibi solunan iç ve dış mekan partikülleri.

• Cilt alerjeni : Cilt bakım ürünlerinde, deterjanlarda ve diğer bileşiklerde bulunan bazı maddeler kızarıklığa veya diğer cilt reaksiyonlarına neden olabilir.

Alerjen Çeşitleri

Gıda Alerjileri

Herhangi bir yiyecek alerjen olabilir.

Yiyeceğe ve vücudun tepkisine bağlı olarak, reaksiyon alerji yerine gıda hassasiyeti veya intoleransı olarak sınıflandırılabilir. Örneğin, laktoz intoleransı, alerji değil, sütteki laktozu sindirememe durumudur.

Besin alerjisinin belirtileri arasında kaşıntı, kurdeşen, mide bulantısı, kusma, ishal, nefes darlığı, bayılma (senkop) ve anafilaksi yer alabilir .

Bu belirtiler hayati tehlike oluşturabilir. 

En yaygın gıda alerjileri şunlardır: 

• Yumurtalar

• Süt

• Yer fıstığı

• Soya

• Buğday

• Kabuklu deniz ürünleri

• Balık

• Ağaç yemişleri

İlaç Alerjisi

Gerçek ilaç alerjileri oldukça nadirdir. Birçok insanın ilaç alerjisi sandığı şey aslında bir ilaca karşı oluşan olumsuz bir reaksiyondur.

İlaç alerjisinde, immünoglobulin E (IgE) antikorları adı verilen bağışıklık bileşikleri ilaca tepki verir. İlaç tüm vücutta dolaştığı için, vücutta alerji belirtilerine neden olabilir.

Belirtiler arasında kurdeşen, hırıltılı solunum, nefes darlığı, boğaz ve ağız şişmesi, kusma, ishal veya bayılma yer alabilir. 

Eğer ilaç alerjiniz olabileceğinden şüpheleniliyorsa , bir alerji uzmanı gerçekten alerjik olup olmadığınızı belirlemeye yardımcı olmak için bazı deri testleri ve/veya tıbbi gözetim altında ilaç denemeleri yapabilir.

Penisilin yaygın bir ilaç alerjisi olmasına rağmen, penisilin alerjisi olduğunu düşünen ve test yaptıran 10 kişiden 9'undan fazlasında alerji bulunmamaktadır. İlaç alerjisi testleri, anafilaksiyi yönetmek için yeterli uzmanlık ve tedavinin mevcut olduğu tıbbi bir ortamda yapılmalıdır. 

Lateks Alerjisi

Lateks, Brezilya kauçuk ağacının özsuyundan yapılan doğal kauçuk ürünlerinde bulunur. Hem lateks ürünüyle fiziksel temas hem de lateks tozunun solunması alerjik reaksiyona neden olabilir. 

Lateks içeren bazı ürünler şunlardır: 

• Lastik toplar

• Bandajlar

• Balonlar

• Lastik bantlar

• Prezervatifler ve diyaframlar

• Kauçuk ev eldivenleri

Lateks alerjisinin belirtileri genellikle lateksle temas sonrasında şişme, kaşıntı ve kızarıklıktır. Alerjiniz çok şiddetliyse, temas veya havadaki az miktarda lateksten bile daha şiddetli bir reaksiyon göstermeniz mümkündür.

Sentetik lateks aynı reaksiyonu tetiklemediği için, lateks alerjisi olanlar için kullanımı genellikle güvenlidir.

Böcek Alerjisi

Isırık veya sokmanın olduğu yerde kaşıntı, şişme, kızarıklık veya renk değişikliği gibi lokalize bir reaksiyon olması normaldir, ancak bazı kişilerde ısırıklara karşı aşırı bir reaksiyon görülebilir.

Arılar, eşek arıları, ateş karıncaları, yaban arıları ve sarı arılar gibi sokucu böcekler alerjik reaksiyona neden olma olasılığı en yüksek olanlardır ve reaksiyonlar şiddetli olabilir. Alerjik bir reaksiyon geçirirseniz, bu hayati tehlike oluşturabilir, bu nedenle hemen tıbbi yardım almak önemlidir.

Erken belirtiler şunları içerebilir: 

• Dudaklarda, dilde veya boğazda şişme

• Cilt döküntüleri, kaşıntı veya kurdeşen

• Baş dönmesi

• Bayılma

• Karın ağrısı, kusma, şişkinlik veya ishal

• Korkunç bir şeyin olmak üzere olduğunu hissetmek.

• Nefes darlığı, nefes almada zorluk veya hırıltılı solunum

Havada Bulunan Alerjenler

En yaygın alerji tetikleyicileri, iç ve dış havada bulunan minik parçacıklardır. Bu parçacıklar solunduğunda, burun geçitlerinde ve göz çevresindeki hassas dokularda iltihaplanmaya ve şişmeye neden olabilirler. Bu da kaşıntılı, sulu gözler, burun tıkanıklığı, burun akıntısı ve hapşırma gibi alerjilerle yaygın olarak ilişkilendirilen semptomlara yol açar.

Havada bulunan yaygın alerjenler şunlardır: 

• Toz akarları : Bunlar, yataklarda, yaylı yatak altlıklarında, kanepelerde, yastıklarda, halılarda ve diğer ev eşyalarında bulunan tozda yaşayan minik organizmalardır .

• Küf : Küf, solunabilen spor adı verilen minik parçacıklar yayar. Küf genellikle mutfak ve banyo gibi nemli iç mekanlarda ve dış mekanlarda yaprak yığınlarında, ağaç kütüklerinde ve malçta bulunur.

• Hayvan kepeği : Evcil hayvanlar terlerinde (kepek veya ölü deri hücreleri yoluyla dökülen), idrarlarında ve tükürüklerinde alerjik reaksiyona neden olabilen proteinler salgılarlar.

• Polen : Bitkilerin ve ağaçların yılın belirli zamanlarında salgıladığı maddedir. Genellikle ilkbahar ve sonbaharda en büyük sorun teşkil eder.

Cilt Alerjenleri

Cilt alerjileri, hassas cilde sahip kişilerde ve egzama gibi cilt rahatsızlıklarında daha yaygındır. Alerjik reaksiyon, cilt bakım ürünlerinde, deterjanlarda ve sabunlarda bulunan kimyasalların yanı sıra zehirli sarmaşık, zehirli meşe ve zehirli sumak gibi bitkilerle temas sonucu da tetiklenebilir. 

Belirtiler arasında kurdeşen, iltihaplanma, döküntü ve kuru, kaşıntılı lekelerin oluşması yer alabilir.

Semptomları Belirleme ve Yönetme

Bilinen alerjileriniz varsa, reaksiyonlarınızı yönetmek için doktorunuzla birlikte bir plan oluşturmanız önemlidir.

Alerjiniz olduğundan şüpheleniyorsanız, tetikleyicilerinizi doğrulamak için test yaptırmak üzere bir doktorunuzla görüşebilirsiniz. Çevresel alerjileriniz varsa, alerji uzmanınızla birlikte alerjileriniz için bir tedavi protokolü (örneğin alerji iğneleri) oluşturabilirsiniz.

Ayrıca, alerjilerinizi kontrol altında tutmanın başka yolları da vardır: 

• Alerjenlerden kaçının : Alerjenlerden kaçınmak için elinizden gelenin en iyisini yapın. Bu, polen yoğunluğunun yüksek olduğu zamanlarda evde kalmak veya arkadaşlarınızın evcil hayvanlarından uzak durmak anlamına gelebilir. Eğer bir gıda tetikleyiciniz veya lateks alerjiniz olduğunu biliyorsanız, etiketleri okuyarak hangi ürünlerin sizin için güvenli olduğunu öğrenebilirsiniz.

• İlacınızı alın : Alerji ilaçları (reçetesiz veya reçeteyle temin edilebilir) semptomlarınızı yönetmenize yardımcı olabilir. Doktorunuz, seçeneklerinizi ve durumunuz için en iyi neyin işe yarayacağını anlamanıza yardımcı olabilir.

Şiddetli reaksiyonlarınız varsa, acil durumlar için yanınızda bir epinefrin iğnesi (epi-pen) bulundurmanız da gerekebilir.

• Belirtilerinizi anlayın :  Bir alerjene maruz kaldığınızda belirtilerinizi bilmek önemlidir. Bu sayede, bir reaksiyon gösterip göstermediğinizi ve ne zaman tıbbi yardıma ihtiyaç duyduğunuzu anlayabilirsiniz.

• Tıbbi uyarı bileziği ve kolyesi takın : Şiddetli alerjik reaksiyonlar ağız ve boğazda şişmeye neden olarak iletişimi zorlaştırabilir. Bir uyarı bileziği takmak veya telefonunuzda kolayca paylaşabileceğiniz bilgilere sahip olmak, ihtiyacınız olan yardımı zamanında almanızı sağlamaya yardımcı olabilir.

• Not alın : Alerji tetikleyicilerinizi, reaksiyonlarınızı ve semptomları azaltmaya yardımcı olan şeyleri (varsa) belgeleyin. Bu, alerjilerle nasıl yaşayacağınızı anlamanıza yardımcı olacaktır. Ayrıca, uygun alerji yönetim planını bulmada yardımcı olabilecek değerli bilgiler de sağlayabilir.

Unutmayın,     şiddetli bir alerjik reaksiyonun yaklaştığını hissederseniz, hemen 112'i aramanız ve yardım gelene kadar beklemeniz önemlidir.

Kendinizi veya şiddetli bir reaksiyon geçiren birini hastaneye götürmek için gerekli ekipmana sahip değilseniz, bu durum faydadan çok zarar verebilir.