İnternetteki her sağlık bilgisine güvenilemez; çünkü bu bilgiler genellikle denetlenmez, kişiye özel değildir ve yanlış yönlendirmeler içerebilir.

İster tedavi sonuçları hakkında bilgi okuyor olun, ister sadece sağlıklı bir beslenme planı arıyor olun, internette okuduklarınıza inanıp inanamayacağınızı bilmek zor olabilir.

İnternette bulduğunuz hiçbir bilgi, bir tıp uzmanının tavsiyesinin yerini tutamaz. Ancak çoğu sağlık çalışanı, kendi araştırmanızı yapmanızı ve bunu klinikte tartışmak üzere getirmenizi memnuniyetle karşılar. Aslında, çevrimiçi aramalarınızın güvenilir kaynaklara ulaşıp ulaşmadığını onlara sormak her zaman iyi bir fikirdir. Kliniğiniz ayrıca belirli web sitelerini veya makaleleri de önerebilir.

Ancak evde sağlık konularıyla ilgili internette gezinirken kendinizi yanlış bilgilerden koruyabileceğiniz birkaç yol var. 

Web adresinde ipuçları arayın.

Web sitesinin adresinin son 3 harfi, sitenin hangi tür kuruluşa ait olduğunu gösterir. Bu harflerle biten sitelere genellikle güvenilebilir:

·              .gov  (bir ABD hükümet kurumu) 

     .org  (araştırma derneği gibi kar amacı gütmeyen bir kuruluş)

·                 .edu  (üniversite gibi bir eğitim merkezi)

  .com ile biten web siteleri ticari sitelerdir ve her zaman güvenilir bilgi kaynakları değildir.

Makale bir sağlık uzmanı tarafından mı yazıldı veya incelendi?

Tıbbi deneyimi olmayan bir blog yazarı tarafından mı?

Yoksa bir ürünü satmak için her şeyi söyleyecek bir ilaç şirketi temsilcisi tarafından mı?

Makalelerin başında veya sonunda genellikle yazarın adını ve unvanını görürsünüz. Ayrıca, web sitesindeki bilgileri kimin yazdığını görmek için "Hakkımızda" bölümüne de bakabilirsiniz.

Tıp veya bilim uzmanları tarafından yazılan veya gözden geçirilen bilgiler; örneğin, isimlerinin sonunda MD veya Ph.D. unvanı bulunan kişiler tarafından.

·         Her makale için kaynakların listesi, böylece bilginin nereden geldiğini bilirsiniz.

Tarihi kontrol edin

Çoğu saygın sağlık sitesi, web sayfalarında bir tarih belirtir. Bu, makalenin ne zaman yazıldığını veya en son ne zaman gözden geçirildiğini gösterir. Eğer tarih birkaç yıl öncesine aitse, güncel olmayabilir. Ya da web sitesinin artık gözden geçirilmediğinin bir işareti olabilir.

Bilgilerin güncel olup olmadığından emin değilseniz, bir sağlık uzmanına danışın.

Kulağa gerçek olamayacak kadar iyi geliyor, değil mi?

“Mucize tedaviler” vaat eden veya ürün satan web sitelerine karşı dikkatli olun. Bir şey gerçek olamayacak kadar iyi görünüyorsa, muhtemelen gerçek değildir.

Emin olmak için güvenilir sitelerde arama yapabilirsiniz. Eğer aynı bilgiyi ulusal tıp kuruluşlarının veya devlet kurumlarının web sitelerinde bulamıyorsanız, bilginin doğru olmadığından emin olabilirsiniz.

Sağlık ekibinize güvenin. Sağlık sorunlarınıza hızlı bir çözüm olsaydı, size söylerlerdi.

Peki ya haberler?

İnsanlar genellikle bilgi edinme kaynaklarını haberlerden alırlar. Ancak tıbbi araştırmalarla ilgili haberlere gelince, saygın haber siteleri bile olayın tamamını anlatmayabilir.

Peki makaleye güvenip güvenemeyeceğinizi nasıl anlarsınız?

Şunlara dikkat edin:

·         Çalışmanın yazarlarından alıntı.

·         Daha adil bir habercilik için, çalışmaya dahil olmayan tıp veya bilim uzmanlarıyla röportajlar yapılmıştır.

·         Tıbbi araştırmaları anlama konusunda eğitim almış bir sağlık muhabiri tarafından yazılmıştır.

Daha da iyisi, haberde bahsedilen orijinal çalışmayı bulun. Bu çalışma bir tıp dergisinde yayınlanmış olabilir. Genellikle tek bir makale, bir konu hakkındaki araştırmanın sadece bir parçasıdır. Çalışmayı veya genel araştırmayla ilişkisini anlamakta zorlanıyorsanız, sağlık ekibinizden yardım isteyin.

Sosyal medyaya güvenebilir misiniz?

Sosyal ağ siteleri bol miktarda sahte haber, yanlış bilgi ve başkalarının görüşlerini içeriyor. Ancak nereye bakacağınızı biliyorsanız, sosyal medya güvenilir kaynaklardan bilgi toplamanın da kullanışlı bir yolu olabilir.

.gov, .org veya .edu ile biten sitelere tekrar bakın. Çoğunda sosyal medya hesaplarına bağlantılar bulunur. En son haberler ve bilgilerden haberdar olmak için onları takip edebilirsiniz. Genellikle sağlık kliniğinizin sosyal medya hesaplarını da takip edebilirsiniz.

Ayrıca, sosyal medya benzer sağlık sorunları olan diğer insanlarla bağlantı kurmak için de faydalı olabilir. Başkalarının hikayelerini takip ederek ve kendi hikayelerinizi paylaşarak destek bulabilirsiniz. Ancak unutmayın ki, sağlık ekibiniz dışında kimseden tıbbi tavsiye almamalısınız.

İnternetteki Bilgiler Ne Kadar Doğru?

İnternetin hastalık tanısındaki rolü.

 Bugün sağlık konusunda en çok danışılan kaynak internet. Hastalar bazen kendi belirtilerinden yola çıkarak araştırma yapıyorlar bazen de hastalığın gidişatı hakkında bilgi edinmek için internete başvuruyorlar, bu durumun kaçınılmaz olduğunu bildirilmektedir.

Eğer bilgi bir parmak mesafesi kadar uzakta ise tabi ki insanlar bun ulaşacağını hastaların kendi hastalıkları konusunda bilgi sahibi olmaları olumlu bir durum olarak görülmekte. Olduğunu belirtiyor. Hastalık belirtilerini, bunların önemini, tedavi önerilerini öğrenmelerinin tedavilerinin yürütülmesi açısından katkıda bulunduğu bu durum zaman zaman olumlu, zaman zaman da olumsuz durumlar yaratıyor.

Hastaların İnternette Araştırma Yapmasının Olumsuz Yönleri

 Olumsuz yönlerin başında okunan belirtilerle ilgili endişe artışı görülmektedir. Hastalar belirtilerini okuduklarında çoğunlukla en kötü olasılığı düşünmekte, sağlık profesyonelleri yerine internetteki bilgilere itibar etmektedirler. Bunun altında aslında her konuda yapılan araştırma hatası yapılmaktadır. Teorik olarak internetteki tüm bilgilerin doğru olduğu kabul edilmektedir. Girilen sitelerin güvenilirliği konusunda çoğunlukla bir denetim veya doğrulama sistemi yoktur.

İnternetteki Bilgiler Ne Kadar Güvenilir?

İnternet doğru bilgilerin yanında birçok yanlış bilgiyi de içermektedir. İnternette sağlık konusunda başvurulacak kaynaklar olarak, güvenilir sağlık kuruluşlarının hastalara yönelik bölümlerinden bilgi alınması güvenilir bir yollardan birisidir. Yurt dışında ünlü hastane ve kuruluşlar konuları sağlık profesyonelleri veya halka yönelik bilgiler olarak ikiye ayırmakta; hastalara daha öz ve gerektiği kadar bilgi vermektedirler. Türkiye'de devlet sağlık kuruluşları, tanınmış özel hastaneler ve doktorlar benzeri hizmetleri sağlamaktadırlar. Tıp ayrıntılı ve yoğun bilgi içeren bir bilimdir.

Hastanın Kendi Kendine Tanı Koymaya Çalışması

Hastanın internetten aldığı bilgileri yorumlayarak kendi tanısını koymaya çalışması, endişesinin artmasına, kendisini tedavi etmeye çalışan sağlık ekibine güveninin azalmasına ve yanlış tedavi yöntemlerine başvurmasına neden olabilir.

Yanlış Tanının Hastaya Zararı

Örnekler vermemiz gerekirse boynunda mikrobik bir olaya bağlı ve basitçe tedavi edilebilecek bir bezenin hasta tarafından lenf bezi kanseri olarak algılanması, strese bağlı baş ağrısının beyin tümörü olarak düşünülmesi, mideden yemek borusuna asit kaçan (reflü) bir hastanın kalp hastası olduğunu düşünmesi hekimlerin sık karşılaştığı bir durum. Ayrıca en sık rastlanan durum ise birçok belirti ile çağımızın hastalığı kanser arasında kolayca bağlantı kurulması bu endişe ile hasta birçok gereksiz tetkik yaptırmakta, para, zaman ve moral kaybına uğruyor.

Hastalık Tanısı Yapılırken Başvurulması Gereken Yollar

Hastaların kendileri ile ilgili bilgileri güvenilir kaynaklardan ve hastalara yönelik bölümlerden edinmeleri gerekmektedir. Bu bilgilerini kendi doktorlarına sorarak doğrulamaları en sağlıklı yoldur. Kendi tanısını koyup, tedavisini yönlendirmeye çalışan hastalar sağlık ekibinin işini zorlaştırmaktadır. Bu durum birçok kez sağlık ekibi ile hastaları karşı karşıya getirmektedir. Unutmamak gerekir ki sağlık profesyonelleri yoğun eğitimlerden geçip, bilgi açısından yeteri kadar donandıktan sonra size hizmet etmeye başlamaktadırlar. Her konuda onlardan bilgi ve yardım alabilirsiniz.